Bize Yön Veren Metinler I

ISBN: 978-605-4448-07-4 | Eylül 2014 |
Derleyen: Alev Alatlı | Editör: Prof...

 

Kapadokya Meslek Yüksekokulumuzun 2010 yılında Türkçeye kazandırdığı "Batıya Yön Veren Metinler" hızla küreselleşen dünyamızı şekillendirmeye duran düşünce kalıplarının 3500 yıllık serüveninin kısa bir özetiydi. Eski Ahit'in Aziz Markos'undan Hamurabi'ye, 1215 tarihli Magna Carta'dan, Çar İkinci Aleksandr'ın 'Özgürlük Fermanına, Abraham Lincoln'un 'Ozgürlük Bildirgesi'nden, Bart Kosko'nun 1991 'Saçaklı Mantık Devrimi'ne uzanan İÖ 1400-İS 1990 sürecini kapsayan yaklaşık bin özgün belge, ağırlıklı olarak İngilizce konuşan Batı entelijensiyasının kendi medeniyetlerine bakış ve kurgularını yansıtan, Anglo-Amerikan dünyasının saygın akademisyen ve düşünürlerinin olabildiğince mütecanis ve sürdürülebilir bir Batılı kimlik oluşturmak ve kendi yükseköğrenim gençliklerine maletmek amacıyla seçtikJeri, ön plana çıkarttıkları ve yücelttikleri metinler, Yüksekokulumuzun öğretim görevlileri tarafından olağandışı bir özenle Türkçeleştirilmiş, dört ciltlik bir özet oluşturulmuştu.
 
"Batıya Yön Veren Metinler" ülkemizde ilk kez Batı düşüncesinin omurgası olarak kabul gören belgeleri okurun kendi anadilinde, doğrudan ve yorumsuz değerlendirebilmesini mümkün kılan hayli mütevazi ama sağlam bir platform olarak hizmet vermektedir.
 
İkinci büyük projesi olan "Bize Yön Veren Metinler" üzerinde çalışmakta olan Yüksekokulumuz, bu defa bizim dünyamızı şekillendiren düşünce serüveninin 750-2001 arasındaki yaklaşık 1250 yıllık gelişiminin izini sürmektedir. "Büyük Buluşma"yı müteakip, İslam medeniyetine yön veren veya yönünü, biçimini değiştiren, çeşitli bilgi alanlarına ait yazılı belge niteliğindeki matbu olan veya olmayan eser, ferman, manifesto gibi kilometre taşı niteliğinde olan, bizi "Biz" yapan metinler konuların uzmanlarıyla mutabakat sağlanarak seçilmiş, kimi hazır eserlerden iktibas, kimi tercüme edilmek veya transliterasyon yapılmak suretiyle derlenmiştir. Bugün itibariyle (Eylül, 2014) toplam altı ciltte kotarılabileceğimizi öngördüğümüz "Bize Yön Veren Metinler" seçkimizin ilk iki cildini, 750-1040 sürecini kapsayan "Büyük Buluşma" ile 1040-1299 sürecini kapsayan "Kuzey Gökkürede Yeni Bir Yıldız Selçuklu"yu sunuyoruz. Gayretli ve ciddi okurun Batının düşünce dünyasını çözerken, kendi medeniyetimizin iklimini derinden değerlendireceğini umuyoruz.
 
*Bu kitap Başbakanlık Tanıtma Fonunun katkılarıyla hazırlanmış ve basılmıştır.
 

Bize Yöne Veren Metinler Serisi, Kapadokya Üniversitesi tarafından araştırmacı ve okurların yararlanması amacı ile açık erişime sunulmuştur, serinin ilk kitabının içeriğine ulaşmak için tıklayınız.

 

KÖKLER

I - GELENEKLERİMİZİN DİL VE EDEBİYAT KAYNAKLARI

A. TÜRK DİLİ

 1. Türk Dilinin Köken ve Özellikleri

 2. Türk Dilinin Alfabeleri

 3. Türkler ve Türkçe Üzerine: Kaşgarlı Mahmud

 4. Türk Dilinin Tarihî Gelişimi: Muharrem Ergin

 5. Türk Dili Tarihi İçinde Atasözleri: Özkul Çobanoğlu

 6. Türk Yazı Dilinin İlk Örnekleri

 7. Destanlar

B. ARAP DİLİ

 1. Cahiliye Dönemi Hutbeler ve Vasiyetler: Kus b. Sâide el-İyâdî’nin Konuşması

 2. Binbir Gece Masalları

 3. Cahiliye Dönemi Şiir: Muallakât: Ka’b b. Züheyr

 4. Muhadram Şairler

C. FARS DİLİ

 1. Zend-Avesta: Zerdüşt

 2. İslam Öncesi İran Yazınında ’İskender’

 3. Şâhnâme: Firdevsî

II - İSLAM

A. İSLAM VE TARİHSEL İSLAM ÜZERİNE FELSEFİ ANALİZLER: Sadık Türker

 1. Nasıl Adlandırmalı: İslam ve Biz

 2. İslam Kültür Siyaseti

 3. Müslüman Özne/Ben

 4. İslam’da Aklın ve Benin Başkalaşımı: Salt Akıldan Geleneksel Akla, Benden Bize Doğru

 5. Tasavvuf: Takva’dan Aşk’a Doğru Evrimi

 6. Tasavvufi Düşünmede Mana Dizimi

 7. Evren ve Bilgi Anlayışı: Görülen-Görülmeyen Evrenler

 8. İslam’da Tarih: Haber ve Tecrübe

 9. İslam: Dinamik Bir Düşünme Sistemi

 10. İslam Bilgeliğinde Düşünmenin Spektral Yapısı ve Mesel

 11. Çokseçenekli Düşünme ve Karar

 12. Afraspa’nın Siyasi-İktisadi Örgüsündeki İslam

 13. İskender: Yahudiler, Hıristiyanlar ve Müslümanlar

 14. Klasik İslam Yazınında Doğu-Karşıtlığının Oluşumu

 15. Nizâmiye Medreselerinin Kuruluşu

 16. Mağrib: Kuzeybatı Afrika - Endülüs

 17. Sonuç

B. İSLAM’DAN ÖNCE HİCAZ VE HZ. MUHAMMED

 1. Yeryüzünde İlk Mabed: Kâbe

 2. Kusay b. Kilâb ve Kureyş’in Mekke Hâkimiyeti

 3. Fil Vak’ası: Ebrehe’nin Kâbe’yi Yıkma Teşebbüsü

 4. Kutlu Doğum

 5. Annesi Âmine Hz. Peygamber’i Anlatıyor

 6. Süt Annesi Halîme Hz. Peygamber’i Anlatıyor

 7. Hz. Peygamber’in Amcası Ebû Tâlib ile Suriye Seyahati ve Rahip Bahîra

 8. Hz. Muhammed’in Kâbe Hakemliği

 9. Güvenilir İnsan: Muhammedü’l-Emîn

 10. Hilfü’l-fudûl Antlaşması

C. İSLAM’IN DOĞUŞU VE GELİŞİMİ

 1. İlk Vahiy

 2. Hz. Muhammed’in Safâ Tepesinde Kureyş’e Yaptığı Konuşma

 3. Ca’fer b. Ebû Tâlib’in Necâşi’nin Huzurunda Yaptığı Konuşma

 4. Hz. Peygamber’in Tâif Dönüşü Yaptığı Duâ

 5. İsrâ ve Mirac Hadisesi

 6. Akabe Biatları

D. HİCRET’TEN SONRA

 1. Mekke’den Medine’ye Hicret

 2. Muâhat: Ensâr-Muhâcir Kardeşliği

 3. Hz. Peygamber’in İlk Cuma Hutbesi

 4. Ezan

 5. Medine Sözleşmesi

 6. Benû Damre Antlaşması

 7. Benû Gıfâr Antlaşması

 8. Mekke Müşrikleriyle İlk Savaş: Bedir Gazvesi

 9. Hz. Muhammed’in Uhud’da Okçulara Emirleri

 10. Hendek Gazvesi

 11. Hudeybiye Antlaşması

 12. Hz. Peygamber’in Huzâa Kabilesi İle İttifakı

 13. Hz. Muhammed’in Yemen Valisi Amr b. Hazm’e Verdiği Talimatnâme

 14. Hz. Muhammed’in Muâz b. Cebel’e Talimatı

 15. Mekke’nin Fethi ve Genel Af

 16. Müşriklere Ultimatom

 17. Huneyn Gazvesi

 18. Tebük Gazvesi ve İlgili Ayetler

 19. Hz. Peygamber’in, Oğlunun Vefatı Üzerine Muâz b. Cebel’e Gönderdiği Taziye Mektubu

 20. Hz. Peygamber’in Ci’râne’de Ensâr’a Yaptığı Konuşma

 21. Vedâ Hutbesi

 22. Hz. Muhammed’in Vasiyeti ve Son Konuşmaları

E. HZ. MUHAMMED VE DİPLOMATİK İLİŞKİLER

 1. Hz. Muhammed’in Bizans İmparatoru Heraklius’a Mektubu

 2. Hz. Muhammed’in İmparator Heraklius’a İkinci Mektubu

 3. Hz. Muhammed’in Sasani İmparatoru II. Hüsrev Perviz’e Mektubu

 4. Hz. Muhammed’in Habeş Necâşîsi Ashame’ye Mektubu

 5. Hz. Muhammed’in Mısır Mukavkıs’ına Mektubu

 6. Hz. Muhammed’in Yemâme Emiri Hevze b. Alî’ye Mektubu

 7. Hz. Muhammed’in Bahreyn Emiri Münzir b. Sâvâ’ya Mektubu

 8. Hz. Muhammed’in Gassânî Emiri Hâris b. Ebû Şemir’e Mektubu

 9. Hz. Muhammed’in Umman Melikleri Ceyfer ve Abd’e Mektubu

 10. Mübâhele ve Necran Hıristiyanları ile Yapılan Antlaşma

 11. Hz. Peygamber’in Tâifli Sakîf Kabilesine Verdiği Emannâme

III - HZ. MUHAMMED’İN VEFATINDAN SONRA İSLAM

A. DÖRT HALİFE (HULEFÂ-Yİ RÂŞİDÎN)

 1. Hz. Ebû Bekir ve Dönemi

 2. Hz. Ömer ve Dönemi

 3. Hz. Osman ve Dönemi

 4. Hz. Ali ve Dönemi

B. İSLAM’DA İLK BÖLÜNME VE EMEVÎLER

 1. Sıffin Savaşında Tahkim Kararı

 2. Hz. Ali’nin Sıffin’de Düşmanla Karşılaşmadan Önce Askerlerine Yaptığı Bir Tavsiye

 3. Hz. Ali’nin Nehrevân’da Toplanan Hâricîler’e Yaptığı Konuşma

 4. Hz. Ali’nin Hâricîlerin “Hüküm ancak Allah’ındır” Sözlerini İşittiği Zaman Yaptığı Bir Konuşma

 5. Hz. Ali’nin “Tahkîm” Hakkında Yaptığı Bir Konuşma

 6. Hz. Ali’nin Hâricîlere Yaptığı Bir Konuşma

 7. Abdullah b. Zübeyr ile Hâricîler Arasında Geçen Konuşma

 8. Abdullah b. Zübeyr’in Annesine Danışması

 9. Muâviye’nin Kûfe Valisi Mugîre b. Şu’be’nin Kûfe Halkına Yaptığı Konuşma

 10. Muâviye’nin Ünlü Valisi Ziyâd b. Ebîh’in Hutbesi

 11. Muâviye’nin Oğlu Yezid’e Vasiyeti

 12. Haccâc’ın Kûfe’deki İlk Hutbesi

C. BÜYÜK GÜNAH

 1. Büyük Günah: Hasan el-Basrî

 2. Büyük Günah: Vâsıl b.’Atâ - ’Amr b.’Ubeyd

 3. Büyük Günah: Ebû Hanife

 4. Allah, İnsan ve Büyük Günah: Bişr b. Mu’temir

D. EMEVÎLERDE YUMUŞAMA DÖNEMİ

 1. Ömer b. Abdülazîz’in Hz. Ömer’le Akrabalığı

 2. Ömer b. Abdülaziz’in İlk Hutbesi

 3. Ömer b. Abdülaziz’in Fedek Arazisini Ehl-i Beyte İadesi

 4. Ömer b. Abdülazîz’in Valilerine Gönderdiği Mektuplar

 5. Ömer b. Abdülazîz’in Cepheye Gönderdiği Kumandan Mansur b. Gâlib’e Mektubu

 6. Ömer b. Abdülazîz’in Savaş Politikası

 7. Ömer b. Abdülaziz’in Kamu Malına Karşı Hassasiyeti

 8. Ömer b. Abdülaziz’in Sorumluluk Anlayışı

 9. Ömer b. Abdülaziz Döneminde Din-Devlet İlişkisi

E. ENDÜLÜS’TE İSLAM’IN BAŞLANGICI

 1. Ukbe b. Nâfi’nin Konuşması

 2. Endülüs’ün Fethi ve Târık b. Ziyâd’ın Konuşması

 3. Endülüs Emevî Hükümdarı I. Abdurrahman’ın oğlu I. Hişâm’a Vasiyeti

F. HZ. MUHAMMED’DEN SONRA DİPLOMASİ

 1. Sâsânîler’le yapılan Kâdisiye Savaşı Öncesi Elçi Mugîre b. Zürâre’nin Yezdicerd’e Cevabı

 2. Hz. Ömer’in Kudüs Halkıyla Yaptığı Antlaşma

 3. Ömer b. Abdülazîz’in III. Leon’u İslâm’a Davet Mektubu

IV - SİYASİ VE DİNÎ TARTIŞMALAR

A. İSLAM TOPLUMU (ÜMMET) VE YÖNETİMİ

 1. Ebû Ubeyde b. Cerrâh, Muâz b. Cebel ve Hz. Ömer’in İslam Toplumu Sorunları Üzerine Mektupları

 2. İç Karışıklıklar Üzerine Yaptığı Valiler Toplantısında Hz. Osman’ın Kararları

 3. Ömer b. Abdülaziz’in Zimmîler Hakkındaki Emirleri

B. İRADE VE KUDRET

 1. Ezelî İlim Açısından İnsanın İrade ve Kudreti: Hasan el-Basrî

 2. İnsanın İrade ve Kudreti: eş-Şehristânî

 3. İstitâa (Güç Yetirme), Hüsün-Kubuh, İmamet: Ebû Ali el-Cübbaî – Ebû Hâşim el-Cübbaî

 4. İrade Hürriyeti ve Kesb (Kazanma) Hakkında: Kâdı Abdülcebbâr

C. İSLAM DÜNYA GÖRÜŞÜNÜN TEMELLENDİRİLMESİ: HAYIR VE ŞER

 1. İyiliğin Allah’a, Kötülüğün İnsanlara İsnadı: Hasan el-Basrî

 2. Hidâyet-Dalâlet: Hasan el-Basrî

 3. İman Hakkında: el-Eş’arî

 4. Üç Kardeş Meselesi: el- Eş’arî ile el-Cübbaî Arasındaki Tartışma

 5. Kendisine Davet Ulaşmayanın Durumu Hakkında: en-Nesefî

 6. İman-Küfür Hakkında: Sümâme b. Eşras

 7. İyiliği Emretmek ve Kötülüğü Nehyetmek: Kâdı Abdülcebbâr

D. İSLAM’DA BÖLÜNME ÜZERİNE ANALİZLER: İSLAM MEZHEPLERİ

 1. Millet ve Mezhepleri Sınıflandırma Yöntemi: eş-Şehristânî

 2. Yetmiş Üç Fırka Meselesi: el-Bağdâdî

 3. Yetmiş Üç Fırka Yorumu: el-Pezdevî

 4. Selef Mezhebini Belirleme Hakkında: er-Râzî

 5. Şia’da Yanılmazlık ve Takıyye: el-Kummî

 6. Kur’ân’da Geçen El, Göz, Yüz Terimlerinin Yorumu: el-Cüveynî

 7. Cehmiye’ye Reddiye: Ahmed b. Hanbel

İSLAM RÖNESANSI

I - ABBÂSÎ DEVRİMİNDEN SONRA

A. ABBÂSÎ DEVRİNDEKİ BAZI GELİŞMELER

 1. Bağdat’ın Fethi: Ebâ Müslim-nâme

 2. Ebû Cafer el-Mansûr’un Ebû Müslim’i Horasan Valiliğinden Azletmesi

 3. Abbâsî Halifesi Ebû Ca’fer el-Mansûr’un Oğlu Mehdî’ye Nasihat ve Vasiyeti

 4. Ebû Ca’fer el-Mansûr’un Devlet İdaresine İlişkin Sözleri

 5. İmâm Ebû Yûsuf’un Halife Harun Reşîd’e Tutuklu ve Mahkûmlar Hakkındaki Tavsiyeleri

 6. Siyaset ve Yönetim Sanatı: İbnü’l-Mukaffâ

 7. İslâm-Bizans Mücadelesini Yansıtan Şiirler

B. TASAVVUFUN DOĞUŞU

 1. Tasavvuf Nedir? Serrâc

 2. Tasavvufun Temel Kavramları: el-Kelâbâzî

C. TÂHİRÎLER VE FÂTIMÎLER

 1. Tahir b. Hüseyin’in Oğlu Abdullah’a Mektubu ve İlk Siyâsetnâme

 2. Fâtımî Halifesi Muiz-Lidînillâh’ın Endülüs Emevî Halifesi III. Abdurrahman’a Cevabı

 3. Bizans’ın Girit’i İşgali Karşısında Müslüman Halkın Fâtımîlerden Yardım İstemesi

 4. Fâtımî Halifesi Muiz-Lidînillâh’ın Kütâme Berberilerine Bir Konuşması

 5. Fâtımî Halifesi Fâiz’in Zimmîler Hakkında Emirnâmesi

D. MÜSLÜMANLARIN DEVLETLER TARİHİNE BAKIŞI

 1. Devletler Tarihi: et-Taberî

II - İSLAM HUKUKU VE HUKUK METODOLOJİSİNİN GELİŞİMİ

A. HUKUK METODOLOJİSİ

 1. Kur’ân: Temel Hükümler

 2. Hadisler

 3. İslam Hukukunun Kaynağı Olarak Kur’ân’ın Dili: eş-Şâfiî

 4. İlk Halife ve Kadıların İzledikleri Yöntem

 5. Medine’deki Dinî ve Hukuki Uygulamaların Kaynak Değeri Üzerine

 6. İslam Dünyasında İlk Kanunlaştırma Teklifi: Abdullah b. Mukaffa’

 7. Hadislerin Kur’ân’a Aykırı Olmaması Şartı: Ebû Hanîfe

 8. Hukukun Kaynakları ve Yargılama Esasları

 9. İslam Hukukunun Kaynakları: eş-Şâfiî

 10. Fıkıh Usûlü: Ebû Hanîfe

 11. Hukuk Metodolojisi Üzerine: eş-Şeybânî

 12. Haber

 13. Hüküm Çıkarma Yolları: Kerhî

 14. (Beyanın) Hükümlerin Açıklanma Biçimleri: Ebû Bekir el-Cassâs

B. AİLE HUKUKU

 1. Zeydiyye Mezhebinde Aile Hukuku: Zeyd b. Ali

 2. Nafaka: el-Kudûrî

C. MİRAS HUKUKU (FERÂİZ)

 1. Hanbelî Hukukunda Vasiyet: Ahmed b. Hanbel

 2. Vakıf ve Hibe: el-Hırakî

 3. Terekenin Üçte Birini Vasiyet: eş-Şeybânî

 4. Müşerreke Meselesi: eş-Şeybânî

 6. Kişi Ölür ve Geride Asabesi Olmazsa: eş-Şeybânî

 7. Miras Taksimi Yapan Hâkimin Ücreti: el-Müzenî

 5. Dedenin Mirasçılığı: eş-Şeybânî

III - İSLAM İNANÇLARININ TEMELLENDİRİLMESİ

A. KELAM İLMİ

 1. Tevhid İlmi ve Hukuk: el-Maturîdî

 2. Taklit ve Eleştiri Üzerine: Sümâme b. Eşras

 3. Bilimlerin Gaye ve Sırları: el-Gazzâlî

 4. Kelam Yönteminin Kullanılması: el-Eş’arî

 5. Kelam İlminin Eğitim-Öğretimi: el-Pezdevî

B. İLAHİ SIFATLAR MESELESİ

 1. Hz. Ali’nin Eşbâh Hutbesi

 2. İlâhi Sıfatlar Meselesi: Cehm b. Safvân

 3. İlâhi Sıfatlar - Ahiret - Ecel Meselesi: Ebû Huzeyl el-Allâf

 4. İlâhi Sıfatlar ile Kader İlişkisi: en-Nazzâm

 5. İlahi Sıfatlar ile Allah’ın Sözü (Kelamullah) İlişkisi: İbn Küllâb

 6. Allah’ın Sıfatları: es-Sâbûnî

 7. Yaratma (Tekvîn)–Yaratılan (Mükevven): es-Sâbûnî

 8. Allah’ın Fiilleri Hakkında: Kâdı Beydâvi

 9. İlahi Sıfatlar ve Ahvâl Teorisi: Ebû Ali el-Cübbaî – Ebû Hâşim el-Cübbaî

 10. Kur’ân’ın Yaratılmışlığı Sorunu (Halku’l-Kur’ân) ve Reddi: el-Bakıllânî

C. ALLAH’IN GÖRÜLMESİ (RU’YETULLAH) VE ARŞ

 1. Allah’ın Görülmesi ve Arş: Ahmed b. Hanbel

 2. Allah’ın Arşa Oturması (İstivası): el-Maturîdî

 3. Allah’ın Görülmesi: es-Sâbûnî

D. ALLAH’I BİLME (MARİFETULLAH) VE ALLAH’IN KENDİSİNİ BİLMESİ

 1. Allah’ı Bilme: Ebû Hanife

 2. Allah’ın Kendisini Bilmesi, Cisimlerin Mahiyeti ve İnsan Hakkında: Ma’mer b. ’Abbâd

E. DİN - ŞERİAT - AKIL İLİŞKİSİ

 1. Din - Şeriat İlişkisi: Ebû Hanife

 2. Akıl - Nakil İlişkisi: el-Mâturîdî

 3. Akıl - Nakil İlişkisi: el-Gazzâlî

 4. Delil, İşaret ve Kısımları Hakkında: er-Râzî

 5. Akıl – Nakil İlişkisi: er-Râzî

 6. Dünya-Ahiret Benzerliği: el-Câhız

F. KADER: İNSANLARIN FİİLLERİNİ YARATMA

 1. Kader: Ebû Hanife

 2. Kader Hakkında: el-Eş’arî

 3. Fiillerin Yaratılması (Tevlid Meselesi): el-Mâturid

 4. İman - İslam ve Amel Meselesi: Ebû Hanife

G. VARLIK - YOKLUK MESELESİ

 1. Varlık - Yokluk İlişkisi: el-Hayyât el-Ka’bî

 2. Âlemin Yaratılmış Olduğunu İspat Hakkında: en-Nesefî

 3. Varlık - Bilgi İlişkisi: en-Nesefî

 4. Malumat ve Mevcudat Hakkında: el-Bakıllânî

 5. Malumatın Taksimi Hakkında: Kâdı Beydâvî

H. HIRİSTİYANLIK

 1. Hıristiyanların “Allah Cevherdir” Sözleri Hakkında: el-Bakıllânî

 2. Üç Esas (Uknum) Hakkında: el-Bakıllânî

I. KADINLARIN PEYGAMBERLİĞİ: İBN HAZM

IV - BİLİM VE TEKNİK

A. MANTIK: TUTARLI DÜŞÜNMENİN YÖNTEMİ

 1. Mettâ b. Yûnus ile Ebû Saîd es-Sirâfî Arasındaki Mantık-Dil Tartışması

 2. Mantık Hakkında: el-Fârâbî

B. BİLİMSEL GELENEK - YÖNTEM VE BİLİMLER SINIFLAMASI

 1. İlmin ve Aklın Değeri Üzerine: İbn Bâcce

 2. Geçmişe Şükran Borçluyuz: el-Kindî

 3. Araştırma Yöntemlerinde Genel Kural: el-Kindî

 4. Bilimlerde Yöntem: el-Kindî

 5. İnsanın Bilme ve Yapma Gücü: İbn Miskeveyh

 6. Fizik ve Metafiziğin Alanları: el-Kindî

 7. Bilimler Sınıflaması ve Toplumsal Bilimler: el-Fârâbî

 8. Uygulamalı Felsefe: İbn Miskeveyh

 9. Felsefenin Kısımlarına Dair: el-Gazzâlî

C. CEBİR, GEOMETRİ VE ARİTMETİK

 1. Cebir ve Cebir Hesabı: el-Harezmî

 2. Açının Üç Eşit Kısma Bölünmesi: el-Kûhî

 3. Koni Kesitleri Üzerine: İbnu’l-Heysem

 4. Sabit b. Kurra’nın Pytagoras Teoremini Tamimi: Sâbit İbn Kurra

 5. Aritmetik: Katışık Denklemlerde Mantıkî Zorunluluklar: Abdülhamid İbn Türk

D. ASTRONOMİ VE COĞRAFYA

 1. Çizimli Sabit Yıldızlar Kitabı: Abdurrahman İbn Ömer es-Sûfi

 2. İstenen Karşılığı Almak Amacıyla Dilek Dilenecek ve Ulu Tanrıya Yakarılacak Elverişli Zamanı Yıldız Bakımı Yönünden Kesinlikle Saptamak Üzerine: el-Kindî

 3. Astronomi Üzerine: el-Battâni

 4. Almajest, Ay’da Bulunan ve “Prosneuse” (Ay’ın Episikl Eksenindeki Sapma) Eşitsizliği Olarak Adlandırılan Üçüncü Eşitsizlik Hakkında: Ebû’l Vefâ el-Buzcâni

 5. Gözlem Üzerine: İbnu’l-Heysem

 6. Hakemi Tabloları: İbn Yunus

 7. Ruhamat Adı Verilen Saat Aleti Hakkında: Sabit bin Kurra

 8. Güneş Yılı Üzerine: Sabit bin Kurra

 9. Astronominin Özeti ve Göğün Hareketlerinin Esasları: el-Fergâni

 10. Yıldızların Görünmesi Üzerine: İbnu’l-Heysem

E. FİZİK VE OPTİK

 1. Işık Üzerine: İbnu’l-Heysem

 2. Işığın Göze Etkisi: İbnu’l-Heysem

 3. Işığın Kaynağı Üzerine: İbnu’l-Heysem

 4. Işığın Yayılımı Üzerine: İbnu’l-Heysem

F. PSİKOLOJİ

 1. Ruhla İlgili: İbn Sînâ

 2. Üzüntüyü Giderme Hakkında: Ebû Bekir er-Râzî

 3. Üzüntüyü Yenmenin Çareleri: el-Kindî