Yapay Zekâ Coğrafyası Dijital Coğrafyanın Haritası

Kapadokya Üniversitesi Yayınları: 143
Yapay Zekâ ve Bilişim Bilimleri Serisi: 2
ISBN: 978-625-90886-4-8 (Basılı)
ISBN: 978-625-90886-3-1 (Elektronik)
DOI: 10.35250/kun/9786259088631
URL: https://hdl.handle.net/20.500.12695/4336
© Ekim 2026
Yapay Zekâ Coğrafyası Dijital Coğrafyanın Haritası
Prof. Dr. Mehmet KESİM
© Copyright, 2026, KAPADOKYA ÜNİVERSİTESİ

Seri Editörü: Candan GÖKÇEOĞLU
Redaktör: Duran Can GAZİOĞLU
Kapak Tasarım: Leyla ÇALIŞKAN
Sayfa Tasarım: Adem ŞENEL

Yapay zekâ dünyayı değiştirirken dünyanın haritasını da yeniden çiziyor.

Günlük hayatta yapay zekâyı, sohbet robotları, akıllı uygulamalar ve giderek daha yetenekli modeller üzerinden görüyoruz. Oysa bu görünür dünyanın arkasında başka bir coğrafya yükseliyor. Çip fabrikaları, veri merkezleri, enerji ağları, bulut altyapıları, küresel veri akışları, büyük yapay zekâ modelleri ve otonom ajanlardan oluşan devasa bir ekosistem.

Bu yeni coğrafyanın merkezinde kimler var?

Veriyi ve hesaplama gücünü kim kontrol ediyor?

Neden bazı ülkeler, şirketler ve şehirler, yapay zekâ çağının merkezlerine dönüşürken diğerleri, geride kalıyor?

Ve belki de en önemlisi:

İnsan, makinelerin giderek daha fazla öğrendiği, ürettiği ve karar verdiği bu yeni coğrafyada nerede duruyor?

Yapay Zekâ Coğrafyası Dijital Coğrafyanın Haritası kitabı, yapay zekâyı; ekonomiyi, jeopolitiği, toplumu, hukuku, eğitimi ve insanın geleceğini dönüştüren çok boyutlu bir olgu olarak ele alıyor. Kitap; çiplerden veri altyapılarına, yapay zekâ modellerinden otonom ajanlara, dijital egemenlikten yeni eşitsizlik biçimlerine kadar uzanan bu geniş alanın birbiriyle nasıl bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor ve yapay zekâ çağının yeni coğrafyasını bütüncül bir bakışla açıklıyor.

Dijital coğrafya sanıldığı kadar sınırsız ve mekânsız değil. Her modelin arkasında veri, enerji ve hesaplama gücü, bütün bunların arkasında ise kaynakları kontrol eden ülkeler, şirketler ve kurumlar var.

Geleceği anlamak için yapay zekânın, nerede ve kimlerin gücüyle var olduğuna da bakmak gerekiyor.

Bu kitap, o yeni coğrafyanın haritasını önünüze seriyor.

Prof. Dr. Mehmet KESİM

1974 yılında Karadeniz Teknik Üniversitesi Makine-Elektrik Fakültesi, Elektrik Mühendisliği Bölümü’nden (Zayıf Akım) yüksek mühendis olarak mezun oldu. Diploma travayını İTÜ öğretim üyesi, Ord. Prof. Dr. Bedri KARAFAKIOĞLU danışmanlığında hazırladı.

1975-1976 yılları arasında Ankara Hava İkmal Merkezi Komutanlığı Kalibrasyon Laboratuvarı’nda mühendis olarak görev yaparak yedek subaylıkhizmetini tamamladı. 1976 yılında Eskişehir İktisadi ve İdari Bilimler Akademisi Eğitim Televizyonu’nda stüdyo ve proje mühendisi olarak işe başladı. 1976-1979 tarihleri arasında Federal Almanya Teknik Yardım Projesi çerçevesinde verilen stüdyo sisteminin kuruluşunda mühendis olarak çalıştı. 1979 yılında asistan olarak akademik kariyere başladı. 1979-1985 yılları arasında Federal Alman Teknik Yardım projesinde, teknik proje sorumlusu olarak görev yaptı. 1982 yılında Anadolu Üniversitesi adını alan kurumda kurulan televizyon ve radyo stüdyolarının projelerini hazırladı ve kurulumlarını gerçekleştirdi. İletişim teknolojileri alanında İngiltere ve Almanya’da ileri düzeylerde mühendislik eğitimleri aldı. Bazı ulusal televizyon yayın kuruluşlarının ve üniversitelerin televizyon stüdyo projelerini hazırladı. 1982 yılında Anadolu Üniversitesi bünyesinde kurulan Açıköğretim Fakültesi’nin kuruluşunda yer aldı. 1985 yılında doktorasını tamamladı. 1988 yılında doçent oldu. 1993 yılında profesörlük unvanı aldı. 1992-1993 yılları arasında Anadolu Üniversitesinin International Space University (ISU)’ya üye olabilmesi için bir proje hazırladı. 1993 yılında Anadolu Üniversitesinin ISU Affiliate Campus olarak kabul edilmesinde etkin bir rol oynadı. 1993 yılında Fransa-Strasburg’da bulunan International Space University (ISU)-Uluslararası Uzay Üniversitesinin yüksek lisans programını (Masters of Space Science) hazırlayan akademisyenler arasında görev aldı. 2009 yılında Macaristan’da yerleşik EDEN (European Distance and E-Learning Network) kuruluşu tarafından Uzaktan Öğretim Teknolojileri’ne katkılarından dolayı “EDEN Fellow” seçildi. 2009 yılında EDEN yönetim kurulu üyesi seçildi. 2014 yılında doktora tez danışmanı olduğu Özlem OZAN ile birlikte bir kitap bölümü yazdığı Handbook of Mobile Learning adlı kitap, Amerika Birleşik Devletleri’nde “2014 Association for Educational Communications and Technology (AECT) Division of Distance Learning (DDL) Distance Education Book Award” ödülünü aldı. 2010-2013 yılları arasında İngiltere’de yerleşik IABM (International Association of Broadcasting Manufacturers) kuruluşunun “Peter Wayne Design and Innovation” teknoloji jüri üyesi olarak görev yaptı. 2002-2011 yılları arasında İstanbul’da “Broadcast, Cable and Satellite Cebit Eurasia”da Dijital Televizyon ve Dijital Radyo Yayıncılığı konferansları düzenledi. 2013-2015 yılları arasında İstanbul’da, Londra’da yerleşik World DMB (Digital Radio), DRM ve Cenevre’de yerleşik DigiTAG (Digital Television Action Group) ile birlikte Dijital Radyo ve Dijital Televizyon konferansları düzenledi. TRT ve RTÜK’te dijital yayıncılık seminerleri verdi. 2018 yılında doktora tez danışmanı olduğu Birgül TAŞDELEN’in “Etkileşimli Televizyon” ile ilgili doktora tez çalışması için geliştirdikleri yazılıma Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından patent verildi. 2019-2020 yıllarında BeIN Media Akademi-Digiturk Sertifika Programı’nda 4K televizyon ve 5G mobil sistemler seminerleri verdi.Yüksek lisans ve doktora tezlerine danışmanlıklar yaptı. Alanı ile ilgilikitap ve kitap bölümleri yazdı. Yurt içi ve yurt dışındaki akademik dergilerdeyayınlar ve dergi hakemlikleri yaptı.İngilizce bilmektedir.

01.04.2019 tarihinde emekli oldu. 2019-2022 yılları arasında Maltepe Üniversitesindelisans ve lisansüstü dersler verdi. Hâlen Anadolu Üniversitesi ve TED Üniversitesinde lisans ve lisansüstü dersler vermektedir.Yapay zekâ ve sanal gerçeklik alanlarında akademik çalışmalar, özel sektördeteknoloji ve eğitim danışmanlıkları yapmaktadır.

Kitap içeriğine erişmek için tıklayınız.

Küresel Amaçlar

Scroll to Top